‘Sapere aude’ (durf te denken) is hét motto van de Verlichting. Dat werd enkele dagen geleden mooi uitgelegd door Jurgen Slembrouck in een artikel op vrtNWS.be: ‘De geesteshouding om zelf te denken veronderstelt immers de vrijheid om dingen in vraag te stellen en staat haaks op de fundamentalistische gedachte dat je dingen voor waar moet aannemen.’

Heel kort samengevat: we moeten de vrijheid hebben om alles in vraag te stellen. Ik zou er een heerlijke paradox van kunnen maken en stellen dat we dus het motto van de Verlichting in vraag moeten durven stellen, waardoor we het verlichtingsdenken op haar grondvesten laten daveren. Dat wil ik echter niet doen.

Laat ons de gedachte van Jurgen Slembrouck gewoon even aanhouden. Daaruit volgt onder andere dat we de dingen die door verlichtingsdenkers zijn gezegd en geschreven niet zomaar voor waar moeten aannemen, maar deze moeten durven onderwerpen aan een kritische blik. We mogen niet zonder slag of stoot schatplichtig worden aan eerdere uitspraken, gedachten of beslissingen. Zo’n houding zou namelijk haaks staan op het verlichtingsdenken.

Euthanasie

Sta me toe dit toe te spitsen op het euthanasiedebat. Het is mijn stellige mening dat we daar dringend nood hebben aan een gedurfd doordenken en heroverwegen. Wie het debat in de media volgt, krijgt de indruk dat er maar één legitiem argument is, namelijk zelfbeschikkingsrecht, waarbij elk ander argument van tafel geveegd wordt. In 2017 ‘vierden’ we 15 jaar euthanasiewet. Open Vld senator Jean-Jacques De Gucht greep dat aan om het euthanasiedebat opnieuw te openen in de richting van voltooid leven. Zelfbeschikking blijkt daar een centraal thema. De Gucht zei: ‘Wanneer mensen aangeven dat ze levensmoe zijn, wie zijn wij dan als maatschappij om te zeggen dat ze moeten blijven leven?’ Iets gelijkaardigs hoorden we in 2015 ook bij verlichtingsdenker wijlen Etienne Vermeersch toen hij schreef dat zelfbeschikkingsrecht in het euthanasiedebat à la limite centraal moet staan.

Is dat per se de enige weg? En waar leidt die weg ons naartoe? Enkele weken geleden heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens erin toegestemd om zich te buigen over de zaak van Tom Mortier (zie o.a. De Standaard van 8 januari 2019). Zijn moeder kreeg euthanasie wegens depressie, zonder dat aan alle voorwaarden voldaan werd. Zo werd de zoon hierin, naar eigen zeggen, niet gekend. Het EHRM zal zich in deze uitspreken, dat hoef ik hier niet te doen, maar niettemin lijkt duidelijk dat de familie niet (of minstens onvoldoende) gekend is in de euthanasieprocedure. Wat mij betreft is dit geval een wake up call.

Een verlichte maatschappij zonder grenzen?

We beweren dat we in een verlichte maatschappij leven, maar betekent verlichting altijd meer zelfbeschikkingsrecht? 

Lees de rest van het artikel op doorbraak.be

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.